Inleiding

Oorsprong naam
DIRKS is een patroniem afgeleid van de voornaam Dirk, verbogen met een –s (is Dirkszoon). Dirk is ontstaan uit de van oorsprong Germaanse persoonsnaam Diederik, met de betekenis “machtig of rijk onder het volk”.  Volgens het Nederlands Repertorium van Familienamen bedroeg het aantal naamdragers bij de volkstelling van 1947 totaal : 1507. In de provincie Limburg werden 294 naamdragers geteld en in de provincie Zeeland, herkomst van de stamvader, slechts 10.

Plaats van herkomst
De stamvader van de familie, Dirck Adriaensen, werd in 1605 waarschijnlijk in Bommenede (Schouwen-Duiveland) geboren, hij is er zeker van afkomstig. Vóór 1627 vertrekt Dirck Adriaensen vanuit Bommenede naar het nog jonge en voormalige vrije heerlijkheid Breskens in West-Zeeuws-Vlaanderen, waar hij trouwt met Adriaenken Vermeulen. De kinderen uit dit gezin krijgen allen de achternaam Dirckx. Rond 1755 gaat Marinus Dirks van Breskens naar het verderop gelegen Zuidzande wonen. Hier verblijven zij vier generaties lang. Rond 1840 vertrekt Abraham Dirks vanwege zijn militaire loopbaan naar de provincie Limburg, destijds nog Hertogdom Limburg. Daar vestigde hij zich in Roermond.

Breskens in West-Zeeuws-Vlaanderen is de plaats van herkomst van de familie Dirckx - Dirks - Dirkx.

Geloof
Stamvader Dirck Adriaensen en zijn vrouw Adriaentje Vermeulen waren Nederduits Gereformeerd. Zij trouwen in 1627 voor de kerk. De Zeeuwse nakomelingen van hen werden voor het merendeel gedoopt binnen de Nederduits Gereformeerde (dit werd later de Hervormde Gemeente) van Breskens en Zuidzande. Als in het midden van de negentiende eeuw Abraham Dirks, die geboren werd in 1813 en ook Nederlands Hervormd gedoopt was, naar Roermond vertrekt en daar met de Rooms Katholieke Barbara Gitsels trouwt, heeft dat tot gevolg dat de kinderen Rooms Katholiek gedoopt worden. Het Limburgse nageslacht van dit echtpaar is tot op heden overwegend Rooms Katholiek gebleven.  

Beroep
In het algemeen is de familie Dirckx - Dirks - Dirkx, door de gehele periode van de genealogie, een familie van arbeiders. In de vroegere jaren, de Zeeuwse periode, zijn het voornamelijk landbouwers en -arbeiders. Het voornaamste middel van bestaan in Zeeuws-Vlaanderen was tenslotte de akkerbouw. In de oudste generaties bezaten diverse familieleden zelfs een kleine of middelgrote hofstede. Een aantal kinderen uit de tak van Jacob Dirckx, geboren in 1673, trouwden met vooraanstaande en welgestelde boerenzonen en –dochters. Zijn zoon Adriaan werd in maart 1763 aangesteld tot burgemeester van de Vrije Heerlijkheid Breskens en hij bleef dat ambt uitoefenen tot aan zijn dood. Ook Adriaans zoon en kleinzoon werden schepen en burgemeester van Breskens. Er kwamen uiteraard ook veel ambachten voor, zoals die van vroedvrouw, wagenmaker en kleermaker. In de latere Limburgse periode komt het vak van kleermaker, schoenmaker en mijnwerker voor. In de moderne tijd zijn door de technische vooruitgang en de sociale en maatschappelijke voorzieningen de beroepen van uiteenlopende aard.  

Verantwoording
Isaac Adriaensen Dirckx (1664-1705), IIIe generatie, had een relatie met Janneke Franse, een dochter van Jacob Franse en Francijntje Schoonhaert. Uit deze relatie werd in 1687 een buitenechtelijk kind geboren. Dit kind, een zoon, kreeg de naam Isaac naar Isaac Adriaensen Dirckx, die volgens de moeder de vader van het kind zou zijn. Deze zoon werd ook Isaac Dirckx Schoonhaert genoemd. Het is echter biologisch niet meer te bewijzen dat het de daadwerkelijk de zoon van Isaac Adriaensen is. De eerste drie generaties berusten derhalve op de verklaring van Janneke Franse én op het feit dat aan het kind de naam Dirckx werd toegekend. Lees verder...

De doop-, trouw- en begraafboeken van de Nederlands Hervormde Gemeente in Zuidzande, die in het Rijksarchief van Zeeland waren gearchiveerd, zijn in mei 1940 tijdens de Tweede Wereldoorlog helaas verbrand. Daardoor is een bron aan gegevens verloren gegaan en dit bemoeilijkte een verder onderzoek naar meerdere gezinsleden binnen de generaties die in Zuidzande woonden. Tevens zijn de datums van doop, huwelijk en overlijden van enkele Zuidzandse familieleden niet exact meer te achterhalen en zijn daarom in de genealogie bij benadering genoemd.